కమలా సొహోని 

ఈమె భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ జీవరసాయన శాస్త్రవేత్త (బయోకెమిస్ట్‌). విజ్ఞానశాస్త్ర రంగ అభివృద్ధికి ఎంతగానో పాటుపడ్డారు. నాటి సమాజంలోని కట్టుబాట్లను, లింగ వివక్షను దాటి శాస్త్రీయ అంశాల్లో పీహెచ్‌డీ పొందిన తొలి భారతీయ మహిళగా కమలా సొహోని (Kamala Sohonie) చరిత్ర సృష్టించారు.

ఈమె భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ జీవరసాయన శాస్త్రవేత్త (బయోకెమిస్ట్‌). విజ్ఞానశాస్త్ర రంగ అభివృద్ధికి ఎంతగానో పాటుపడ్డారు. నాటి సమాజంలోని కట్టుబాట్లను, లింగ వివక్షను దాటి శాస్త్రీయ అంశాల్లో పీహెచ్‌డీ పొందిన తొలి భారతీయ మహిళగా కమలా సొహోని (Kamala Sohonie) చరిత్ర సృష్టించారు. ఆమె పరిశోధనలు ముఖ్యంగా విటమిన్ల ప్రభావాలు, పప్పుధాన్యాలు - బియ్యం పోషక విలువలపై సాగాయి. జూన్‌ 18న కమలా సొహోని జయంతి.

• కమల 1911 జూన్‌ 18న ప్రస్తుత మధ్యప్రదేశ్‌లోని ఇందౌర్‌లో జన్మించారు. ఆమె తండ్రి నారాయణరావు భగవత్‌ ప్రముఖ రసాయన శాస్త్రవేత్త. పప్పుధాన్యాలు, పాల ప్రోటీన్లపై మార్గదర్శక పరిశోధనలు చేసిన కమల వాటిపై సిద్ధాంత గ్రంథం రాశారు. 1936లో ఆమె బొంబాయి యూనివర్సిటీ నుంచి బయోకెమిస్ట్రీలో ఎంఎస్సీ డిగ్రీ అందుకున్నారు. తర్వాత ఆమె పీహెచ్‌డీ కోసం ఇంగ్లండ్‌లోని కేంబ్రిడ్జి విశ్వవిద్యాలయానికి వెళ్లారు.
• మొక్కల కణజాలాలపై నిర్వహించిన పరిశోధనల్లో ‘సైటోక్రోమ్‌ సి’ అనే ఎంజైమ్‌ని, అన్ని మొక్కల కణాల్లో జరిగే ఆక్సీకరణలో దాని పాత్ర ఉండటాన్ని కమల కనుక్కున్నారు. బంగాళదుంపలు, మొక్కల కణజాలాల శ్వాసక్రియను అధ్యయనం చేస్తున్నప్పుడు ఆమె ఈ విషయాన్ని గుర్తించారు. 1939లో డాక్టరేట్‌ పొందిన కమల విజ్ఞానశాస్త్ర రంగంలో పీహెచ్‌డీ పొందిన తొలి భారతీయ మహిళగా నిలిచారు.

 చివరగా..

• పురుషాధిక్యతను తట్టుకుని కమల తాను ఎంచుకున్న మార్గంలో విజయం సాధించి, ఉన్నత స్థానాలను అధిరోహించారు. ఎందరో స్త్రీలు ఉన్నత చదువులు పొందేలా, శాస్త్రీయ అంశాల పట్ల ఆసక్తి చూపేలా మార్గదర్శకురాలిగా నిలిచారు. భారతదేశంలో పోషకాహార లోపాన్ని నిర్మూలించేందుకు పప్పుధాన్యాలు, వరి, ఇతర ఆహార పదార్థాలపై అధ్యయనాలు చేశారు. ఆమె 1998, జూన్‌ 28న దిల్లీలో మరణించారు.

గత పరీక్షల్లో అడిగిన ప్రశ్నలు

1. సైన్స్‌ విభాగంలో పీహెచ్‌డీ పొందిన మొదటి భారతీయ మహిళ ఎవరు?
(ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్‌ 1 (ప్రిలిమ్స్‌), 2024)

1. కమలా సొహోనీ        2. ఆనందబాయి జోషి

3. జానకీ అమ్మాళ్‌         4. మహారాణి చక్రవర్తి

సమాధానం: 1

2. పోషకాహార లోపాన్ని నిర్మూలించేందుకు నీరాపై చేసిన విశేష కృషికి గానూ కింది ఏ శాస్త్రవేత్త ప్రసిద్ధి చెందారు?
(ఎస్‌ఎస్‌సీ సీజీఎల్, 2022)

1. ఆసిమా ఛటర్జీ               2. కమలా సొహోనీ

3. జానకీ అమ్మాళ్‌              4. సౌమ్య స్వామినాథన్‌

సమాధానం: 2

3. Cytochrome C is a/an
(CUET PG Chemistry, 2024)

1) Electron donor       2) Electron acceptor

3) Neutral             4) Negatively charged

Ans: 2

4. The smallest cytochrome (100 amino acids) is 
(UP LT Grade Teacher (Biology) 2018

1) Cytochrome a            2) Cytochrome a3

3) Cytochrome b            4) Cytochrome c

Ans: 4 

Link copied to clipboard!