సురేంద్రనాథ్‌ బెనర్జీ

బ్రిటిష్‌ వారికి వ్యతిరేకంగా జాతీయోద్యమాన్ని నడిపిన ప్రముఖుల్లో సురేంద్రనాథ్‌ బెనర్జీ ఒకరు. ఈయన గొప్ప మితవాద నాయకుడు. కాంగ్రెస్‌ను ప్రజలకు చేరువ చేయడంలో ఆయన పోషించిన పాత్ర, రాజ్యాంగ సంస్కరణల కోసం చేసిన అవిశ్రాంత కృషి మొదలైనవి భారతదేశ స్వాతంత్య్ర చరిత్రలో సురేంద్రను ప్రముఖ వ్యక్తిగా నిలిపాయి. ఆగస్టు 6న సురేంద్రనాథ్‌ బెనర్జీ వర్ధంతి సందర్భంగా ఆయన జీవితంలోని ముఖ్య సంఘటనల గురించి తెలుసుకుందాం..!

• సురేంద్రనాథ్‌ బెనర్జీ 1848, నవంబరు 10న బెంగాల్‌లోని కలకత్తాలో జన్మించారు. 1869లో ఐసీఎస్‌ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులై, ఇది సాధించిన రెండో భారతీయుడిగా నిలిచారు. ఈ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడైన మొదటి ఇండియన్‌ సత్యేంద్రనాథ్‌ ఠాగూర్‌. అయితే సురేంద్ర వయసుపై తలెత్తిన వివాదం కారణంగా బ్రిటిష్‌ ప్రభుత్వం ఆయన్ను అనర్హుడిగా ప్రకటించింది. కోర్టుద్వారా వివాదాన్ని పరిష్కరించుకున్న ఆయన 1871లో రెండోసారి పరీక్షలో ఉత్తీర్ణత సాధించి, సిల్హేట్‌కి అసిస్టెంట్‌ మెజిస్ట్రేట్‌గా నియమితులయ్యారు.
• 1874లో సురేంద్ర ఒక కేసు విషయమై తన ఐసీఎస్‌ ఉద్యోగాన్ని కోల్పోయారు. తన తొలగింపునకు వ్యతిరేకంగా సురేంద్ర ఇంగ్లండ్‌లో చేసిన అప్పీళ్లన్నీ విఫలమయ్యాయి. సివిల్‌ సర్వీస్‌ నుంచి నిషేధించడంతో ఆయన న్యాయవాద వృత్తిలోకి ప్రవేేశించలేకపోయారు. ఈ సంఘటన ఆయన ప్రజాజీవితంలోకి వెళ్లేలా చేసింది. 1875లో  కలకత్తా వచ్చిన ఆయన పండిట్‌ ఈశ్వరచంద్ర విద్యాసాగర్‌ ప్రారంభించిన మెట్రోపాలిటన్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో ఆంగ్ల ప్రొఫెసర్‌గా చేరారు.
• 1879 నుంచి 1921 వరకు సురేంద్రనాథ్‌ ప్రముఖ ఆంగ్ల భాషా వార్తాపత్రిక ‘ది బెంగాలీ’కి సంపాదకత్వం వహించి, ప్రచురించారు. ఇది కలకత్తా కేంద్రంగా ప్రచురితమైంది. దీన్ని 1862లో గిరీష్‌ చంద్రఘోష్, ఉమేష్‌ చంద్ర బెనర్జీ స్థాపించారు.  1883లో ది బెంగాలీలో ఒక స్థానిక న్యాయమూర్తిని విమర్శిస్తూ వ్యాసం రాసినందుకు సురేంద్రనాథ్‌ కోర్టు ధిక్కరణ నేరం కింద జైలుశిక్ష అనుభవించారు.
• ఈయన ‘ఎ నేషన్‌ ఇన్‌ మేకింగ్‌’ అనే ప్రసిద్ధ గ్రంథాన్ని రాశారు. ఇది 1925లో ప్రచురితమైంది. ఆంగ్లేయులకు ప్రజల సమస్యలు తెలిపేందుకు ఒక రాజకీయ వేదిక అవసరమని సురేంద్రనాథ్‌ భావించారు. అందుకు అనుగుణంగా 1876, జులై 26న ఆనంద మోహన్‌ బోస్‌తో కలిసి కలకత్తాలో ‘ఇండియన్‌ అసోసియేషన్‌’ను స్థాపించారు. ఈ సంస్థ 1883లో కలకత్తాలో మొదటి జాతీయ సమావేశాన్ని నిర్వహించింది.
• సురేంద్రనాథ్‌ బెనర్జీ ఇండియన్‌ బర్క్, సిల్వర్‌ టంగ్‌ ఆరేటర్‌గా పేరొందారు. ఈయన సేవలను హెన్రీ కాటన్, విలియం వెల్డర్‌ బర్న్‌ లాంటి ఆంగ్లేయులు సైతం కొనియాడారు. భారత రాజకీయాలకు మార్గదర్శక నాయకుడిగా చరిత్రలో నిలిచారు. బెనర్జీ దృఢత్వానికి గుర్తుగా ఆంగ్లేయులు ఆయన్ను ‘సరెండర్‌ నాట్‌’ బెనర్జీగా గౌరవించారు. ఆయన 1925, ఆగస్టు 6న మరణించారు. 

గత పరీక్షల్లో అడిగిన ప్రశ్నలు

1. సురేంద్రనాథ్‌ బెనర్జీని కింది ఏ సంవత్సరంలో ఇండియన్‌ సివిల్‌ సర్వీస్‌ (ఐసీఎస్‌) నుంచి తొలగించారు?

(బీపీఎస్సీ కంబైన్డ్‌ కాంపిటీటివ్‌ ఎగ్జామ్, 2016)

1) 1874    2) 1887    3)1885   4) 1892

సమాధానం: 1

2. జర్నలిస్టుగా తన విధిని నిర్వహిస్తూ జైలుకు వెళ్లిన మొదటి భారతీయుడిగా కింది ఎవర్ని పేర్కొంటారు?

(యూపీఎస్సీ ఈపీఎఫ్‌ఓ జనరల్‌ ఎబిలిటీ టెస్ట్, 2016)

1) మహాత్మా గాంధీ         2) రవీంద్రనాథ్‌ ఠాగూర్‌

3) లోకమాన్య తిలక్‌         4) సత్యేంద్రనాథ్‌ బెనర్జీ

సమాధానం: 4

3. కింది ఎవరు ది బెంగాలీ వార్తాపత్రికకు సంపాదకత్వం వహించారు?

(డీఎస్‌ఎస్‌ఎస్‌బీ టీజీటీ సోషల్‌ సైన్స్, 2021)

1) ఎ.ఎం.బోస్‌             2) హరీష్‌ చంద్రముఖర్జీ

3) ఎస్‌.ఎన్‌.బెనర్జీ           4) ద్వారకానాథ్‌ ఠాగూర్‌

సమాధానం: 3

4. బ్రిటిష్‌ ఇండియాలో ఇండియన్‌ సివిల్‌ సర్వీస్‌ (ఐసీఎస్‌)కు ఎంపికైన తొలి వ్యక్తి ఎవరు?

(ఎస్‌ఎస్‌సీ జీడీ కానిస్టేబుల్, 2023)

1) సత్యేంద్రనాథ్‌ ఠాగూర్‌          2) రహీముల్లా ఎం.నయాని

3) రవీంద్రనాథ్‌ ఠాగూర్‌            4) సురేంద్రనాథ్‌ బెనర్జీ

సమాధానం: 1

5. Surendranath Banerjee's autobiography is called ____________
(SSC CHSL, 2022)
1) Hind Swaraj        2) A Nation in the Making
3) Young India        4) Hints for Self Culture
Ans: 2
6. Metropolitan Institution was founded by - 
(WBPSC Food SI, 2024)
1) Ram Mohan Roy    2) Iswar Chandra Vidyasagar
3) Alexander Duff        4) Nabagopal Mitra
Ans: 2
7. Who among the following leaders founded the Indian National Association in 1876?
(RRB NTPC (Graduate) CBT-I, 2026)
1) Dadabhai Naoroji and Gopal Krishna Gokhale
2) Dadabhai Naoroji and Debendranath Tagore
3) Surendranath Banerjee and Ananda Mohan Bose
4) Bal Gangadhar Tilak and Bipin Chandra Pal
Ans: 3
8. Surendranath Banerjee and Ananda Mohan Bose formed the Indian Association in the year _______.
(RRB Group D, 2022)
1) 1876        2) 1906        3) 1896        4) 1916
Ans: 1