నేతాజీ సుభాష్‌ చంద్రబోస్‌ 

బ్రిటిష్‌ వలస పాలనకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన జాతీయోద్యమంలో సుభాష్‌ చంద్రబోస్‌ కీలకంగా వ్యవహరించారు. సాయుధ పోరాటం ద్వారానే బ్రిటిష్‌ వారిని మన దేశం నుంచి తరిమికొట్టగలమని విశ్వసించారు. ‘‘నాకు రక్తాన్ని ఇవ్వండి, నేను స్వేచ్ఛను ఇస్తాను’’ అని యువతలో స్వాతంత్య్ర కాంక్షను రగిల్చారు. ‘‘జైహింద్‌’’ నినాదంతో ప్రజల్లో పోరాట స్ఫూర్తిని నింపారు. ప్రత్యేక సైన్యాన్ని సమకూర్చుకుని ఆంగ్లేయులతో యుద్ధం చేశారు. దేశ ప్రజలంతా ఆయన్ను ‘నేతాజీ’గా పిలుచుకుంటారు. బోస్‌ ప్రయాణిస్తున్న విమానం 1945, ఆగస్టు 18న ప్రమాదానికి గురవగా, ఆయన మరణించినట్లు జపాన్‌ రేడియో ప్రకటించింది. పోటీపరీక్షల కోణంలో సుభాష్‌ చంద్రబోస్‌ జీవితంలోని ముఖ్య సంఘటనలు తెలుసుకుందాం..!

• బోస్‌ 1897 జనవరి 23న అప్పటి బెంగాల్‌ ప్రెసిడెన్సీలో భాగంగా ఉన్న కటక్‌లో జన్మించారు. తల్లిదండ్రులు ప్రభావతి దత్, జానకీనాథ్‌ బోస్‌. చిన్నతనంలో వివేకానంద బోధనలు ఆయనపై విశేష ప్రభావాన్ని చూపాయి. బోస్‌ 1919లో ఇండియన్‌ సివిల్‌ సర్వీసెస్‌ (ఐసీఎస్‌) పరీక్షకు సన్నద్ధం అయ్యేందుకు ఇంగ్లండ్‌ వెళ్లారు. 1920లో ఐసీఎస్‌ పరీక్ష రాసి, నాలుగో ర్యాంక్‌ సాధించారు.
• 1919, ఏప్రిల్‌ 13న జరిగిన జలియన్‌ వాలాబాగ్‌ దురాగతంపై విచారణకు ఏర్పాటైన  హంటర్‌ కమిషన్‌ 1920, మే 20న తన నివేదికను ప్రభుత్వానికి సమర్పించింది. ఈ ఘటనలో ప్రభుత్వ తప్పిదం లేదని నిర్ధారించడం బోస్‌ను ఆలోచింపజేసింది. ప్రభుత్వంలో పనిచేయడం ఇష్టంలేక ఐసీఎస్‌కు రాజీనామా చేశారు. బ్రిటిష్‌ పాలనకు వ్యతిరేకంగా గాంధీజీ ప్రారంభించిన సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో పాల్గొన్నారు.
• బెంగాల్‌లో జాతీయవాద నాయకుడు చిత్తరంజన్‌ దాస్‌ను బోస్‌కు రాజకీయ గురువుగా పేర్కొంటారు. సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో భాగంగా 1921లో బ్రిటన్‌ వేల్స్‌ రాకుమారుడి భారతదేశ పర్యటనను నిరసిస్తూ బోస్‌ ప్రదర్శనలు నిర్వహించారు. దీంతో చిత్తరంజన్‌ దాస్‌తోపాటు బోస్‌ అరెస్టయ్యారు. 1906లో దాస్‌ స్థాపించిన బెంగాల్‌ నేషనల్‌ కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్‌గా బోస్‌ 1921లో నియమితులయ్యారు.
• బోస్‌ 1923లో ఫార్వర్డ్‌ వార్తాపత్రిక సంపాదకుడిగా వ్యవహరించారు. 1924లో కలకత్తా మున్సిపల్‌ కార్పొరేషన్‌ సీఈఓగా, 1930-31 వరకు కలకత్తా నగర మేయర్‌గా విధులు నిర్వర్తించారు. ఆయన 1920 నుంచి 1934 వరకు జరిగిన స్వాతంత్య్ర ఉద్యమాన్ని వివరిస్తూ ‘ది ఇండియన్‌ స్ట్రగుల్‌’ అనే పుస్తకాన్ని రాశారు. ఇది 1935లో ప్రచురితమైంది. అలాగే ఆయన అసంపూర్ణ ఆత్మకథ ‘ది ఇండియన్‌ పిలిగ్రిమ్‌’ అనే పేరుతో ఉంది. 
• 1945, ఆగస్టు 18న బోస్‌ జపాన్‌ విమానంలో పైగాస్, ఫార్మోసా మీదుగా టోక్యో బయలుదేరారు. నాడు మార్గమధ్యంలో జరిగిన విమాన ప్రమాదంలో బోస్‌ మరణించినట్లు జపాన్‌ రేడియో ప్రకటించింది. బలమైన జాతీయవాద ఆదర్శాలు, భారతదేశ స్వాతంత్య్రం పట్ల అచంచలమైన అంకితభావానికి ఆయన ప్రసిద్ధి చెందారు. ఆయన జయంతిని పురస్కరించుకుని ఏటా జనవరి 23న మన దేశలో ‘పరాక్రమ్‌ దివస్‌’గా నిర్వహిస్తున్నారు. 

గత పరీక్షల్లో అడిగిన ప్రశ్నలు

1. కిందివారిలో ఎవరు నేతాజీగా ప్రసిద్ధి?

(ఒడిశా ఫైర్‌మాన్, 2023)

1) సర్దార్‌ వల్లభ్‌భాయ్‌ పటేల్‌        2) లాలా లజపతిరాయ్‌

3) వినోబాభావే                4) సుభాష్‌ చంద్రబోస్‌

సమాధానం: 4

2. సుభాష్‌ చంద్రబోస్‌ జన్మస్థలం ఏది?

(ఎస్‌ఎస్‌సీ సీపీఓ, 2019)

1) హజారీబాగ్‌     2) కటక్‌        3) పట్నా         4) కోల్‌కతా

సమాధానం: 2

3. నేతాజీ సుభాష్‌ చంద్రబోస్‌ రచించిన పుస్తకం ఏది?

(ఎస్‌ఎస్‌సీ సీపీఓ, 2020)

1) అన్‌హ్యాపీ ఇండియా                            2) ఆనందమఠ్‌

3) పావర్టీ అండ్‌ అన్‌-బ్రిటిష్‌ రూల్‌ ఇన్‌ ఇండియా        4) ది ఇండియన్‌ స్ట్రగుల్‌

సమాధానం: 4

4. Who among the following was the founder of ‘Tiger Legion' or ‘Free India Legion'?
(SSC CGL Tier-I, 2023)
1) Vinayak Damodar Savarkar    2) Subhas Chandra Bose
3) Sohan Singh Bhakhna        4) Lala Hardayal
Ans: 2
5. Subhas Chandra Bose established the Indian National Army (INA) with an aim to:
(IB Security Assistant (Executive), 2025)
1) promote Constitutional methods    2) fight the British through armed struggle
3) support British reforms        4) negotiate with the Muslim League
Ans: 2
6. Subhash Chandra Bose was re-elected as the President of INC at the Tripuri Session in 1939 by defeating Gandhiji's candidate:
(RRB NTPC CBT-I, 2021)
1) S Radhakrishnan    2) Pattabhi Sitaramayya
3) Lal Bahadur Shastri    4) Sardar Vallabhbhai Patel
Ans: 2
7. When was the Azad Hind Government founded by Subhash Chandra Bose?
(SSC Stenographer, 2021)
1) 23 December 1945        2) 16 January 1939
3) 12 August 1934            4) 21 October 1943
Ans: 4
8. What was the name of the army formed by Subhas Chandra Bose to fight for India's independence?
(SSC GD Constable, 2026)
1) Swaraj Army                    2) Hindustan Liberation Army
3) Indian National Army (INA)            4) Bharat Mukti Sena
Ans: 3