ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్

డాక్టర్‌ కల్యంపూడి రాధాకృష్ణారావు (సీఆర్‌ రావు)

ఈయన ప్రముఖ భారత - అమెరికన్‌ గణిత, గణాంక శాస్త్రవేత్త. గణాంకశాస్త్ర అభివృద్ధికి ఎంతగానో కృషి చేశారు. ఆ రంగంలో నోబెల్‌ బహుమతితో సమానంగా పరిగణించే ‘అంతర్జాతీయ గణాంక పురస్కారాన్ని’ అందుకున్నారు. ఆయన వెలువరించిన క్రామర్‌ - రావు ఇన్‌ఈక్వాలిటీ, రావు - బ్లాక్‌వెల్‌ సిద్ధాంతాలు ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి చెందాయి. ఆయన అంచనా సిద్ధాంతం sestimation theoryz, బహుళచరరాశి విశ్లేషణ (multivariate analysis), మాత్రిక బీజగణితం (matrix algebra) లాంటి విభిన్న రంగాల్లో అనేక పుస్తకాలు రచించారు. ఇంటర్నేషనల్‌ స్టాటిస్టికల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్, ఇంటర్నేషనల్‌ బయోమెట్రిక్‌ సొసైటీ, ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ మ్యాథమెటికల్‌ స్టాటిస్టిక్స్‌కు అధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు. గణాంకశాస్త్ర దిగ్గజం (doyen of statistics)గా భావించే సీఆర్‌ రావు జీవితంలోని ముఖ్య విశేషాల గురించి తెలుసుకుందాం..!

సీఆర్‌ రావు 1920, సెప్టెంబరు 10న కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని హువన్న హడగలిలో తెలుగు కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి సి.దొరైస్వామి నాయుడు పోలీస్‌ శాఖలో ఇన్‌స్పెక్టర్‌. సీఆర్‌ రావు స్టాటిస్టిక్స్‌ చదివేందుకు కోల్‌కతాలోని ఇండియన్‌ స్టాటిస్టికల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ (ఐఎస్‌ఐ)లో చేరారు. అక్కడ ఆయనకు పి.సి.మహలనోబిస్, కె.రాఘవన్‌ నాయర్‌ లాంటి ప్రముఖ గణాంక శాస్త్రవేత్తలతో పరిచయం ఏర్పడింది. ఆయన నాయర్‌తో కలిసి ‘Confounded designs for asymmetrical factorial experiments’ అనే పరిశోధనా పత్రాన్ని ప్రచురించారు.
సీఆర్‌ రావు ఐఎస్‌ఐలో శిక్షణ పొందుతున్న సమయంలోనే కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం గణాంకశాస్త్రంలో కొత్తగా మాస్టర్‌ డిగ్రీ కోర్సును ప్రవేశపెట్టింది. అందులో చేరిన ఆయన 1943లో మొదటి ర్యాంక్‌తోపాటు బంగారు పతకం సాధించారు. యూనివర్సిటీలో చదివే సమయంలో ప్రముఖ గణిత, గణాంక శాస్త్రవేత్త అయిన రాజ్‌ చంద్ర బోస్‌ వద్ద combinatorial problems; ఇండియన్‌ - అమెరికన్‌ గణిత శాస్త్రవేత్త సర్వదమన్‌ చౌలా వద్ద number theory problems పై రావు అవగాహన పెంచుకున్నారు.
ఇండియన్‌ స్టాటిస్టికల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ (ఐఎస్‌ఐ)లో ప్రొఫెసర్‌గా చేరిన సీఆర్‌ రావు మహలనోబిస్‌తో కలిసి దేశంలో గణాంక వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయడంపై దృష్టి సారించారు. వీరిద్దరూ రాష్ట్రాల్లో గణాంక కార్యాలయాలను ఏర్పాటు చేసి, సమాచార సేకరణ కోసం జిల్లా స్థాయిలో గణాంక సంస్థల నెట్‌వర్క్‌లను నిర్మించారు. ఆర్థికశాస్త్రంలో పరిమాణాత్మక అధ్యయనాలను ప్రోత్సహించే లక్ష్యంతో మహలనోబిస్‌తో కలిసి 1960లో ది ఇండియన్‌ ఎకనోమెట్రిక్‌ సొసైటీ (టీఐఈఎస్‌)ని ఏర్పాటు చేశారు.
సీఆర్‌ రావు కృషి ఫలితంగానే భారత్‌ ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమ జాతీయ గణాంక వ్యవస్థల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. ఆయన పరిశోధనలు కేవలం గణాంక శాస్త్రాన్నే కాకుండా అర్థశాస్త్రం, జన్యుశాస్త్రం, మానవశాస్త్రం, భూగర్భ శాస్త్రం, జాతీయ ప్రణాళిక, జనాభాశాస్త్రం, బయోమెట్రీ, వైద్యశాస్త్రం లాంటి విభిన్న రంగాలనూ ప్రభావితం చేశాయి. ఆయన తీసుకొచ్చిన సిద్ధాంతాలు, చేపట్టిన ప్రయోగాలు ఎందరికో మార్గదర్శకమయ్యాయి. సీఆర్‌ రావు 2023, ఆగస్టు 22న మరణించారు.

సీఆర్‌ రావు చేసిన ముఖ్యమైన పరిశోధనలు, ప్రముఖ రచనలు, పొందిన అవార్డులు - గౌరవాలు, గతంలో పలు పోటీపరీక్షల్లో ఈ అంశంపై అడిగిన ప్రశ్నలు - జవాబులతో రూపొందించిన ఈబుక్‌.. ఇంకా పోటీపరీక్షల్లో వచ్చే కీలక జీకే అంశాలు, మంత్లీ కరెంట్‌ అఫైర్స్‌ ఈబుక్స్, ప్రాక్టీస్‌ టెస్ట్స్‌ కోసం ‘ఈనాడు ఈప్రతిభ జనరల్‌ నాలెడ్జ్‌ & కరెంట్‌ అఫైర్స్‌ కోర్సు’కి సబ్‌స్క్రైబ్‌ చేసుకోండి. వివరాల కోసం లింక్ పై క్లిక్ చేయండి. https://hov.to/69b00978

గత పరీక్షల్లో అడిగిన ప్రశ్నలు

1. 2023 ఏడాదికి గానూ ‘అంతర్జాతీయ గణాంక పురస్కారాన్ని’ కింది ఎవరు అందుకున్నారు?
(తెలంగాణ పోలీస్‌ కానిస్టేబుల్‌ మెయిన్స్‌ ఎగ్జామ్, 2023)

1) కల్యంపూడి రాధాకృష్ణారావు
2) నాన్‌ లైర్డ్‌
3) నీనా గుప్తా
4) బ్రాడ్లీ ఎఫ్రాన్‌

సమాధానం: 1

2. ది ఇండియన్‌ ఎకనోమెట్రిక్‌ సొసైటీ (టీఐఈఎస్‌)ని ఎవరు స్థాపించారు?
(సీఎస్‌ఐఆర్‌ - యూజీసీ నెట్‌ మ్యాథమెటికల్‌ సైన్స్, 2024)

1) సి.రంగరాజన్‌
2) అమర్త్యసేన్‌
3) కల్యంపూడి రాధాకృష్ణారావు
4) కైలాష్‌ సత్యార్థి

సమాధానం: 3

3. Who among the following was one of the recipients of the inaugural 'Prof CR Rao Centenary Gold Medal' award in 2021?
(SSC CGL 2024 Tier-I)

1) Raghuram Rajan
2) Surjit Bhalla
3) Amartya Sen
4) Jagdish Bhagwati

Ans: 4

4. Who has been awarded the Emeritus Professor CR Rao Centenary Gold Medal (CGM) in August 2021?
(CRPF Constable Technical Tradesman, 2023)

1) Jagdish Bhagwati and C. Rangarajan

2) Bimal Jalan and Suresh Tendulkar

3) C. Rangarajan and Bimal Jalan

4) Jagdish Bhagwati and Suresh Tendulkar

Ans: 1

5. Which of the following mathematicians will receive the 2023 International Prize in Statistics, which is equivalent to the Nobel Prize?
(Punjab Police Constable, 2023)

1) Retired scribe 2) Kalyampudi Radhakrishna Rao

3) Ramdorai Sujata 4) Amalendu Krishna

Ans: 2

6. Who won the International Prize in Statistics 2023?
(DDA Junior Secretariat Assistant, 2023)

1) Abhijit Banerjee 2) Amartya Sen

3) Kailash Satyarthi 4) Calyampudi Radhakrishna Rao

Ans: 4