ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్

రోసలిండ్‌ ఫ్రాంక్లిన్‌

ఈమె బ్రిటన్‌కు చెందిన రసాయన శాస్త్రవేత్త, ఎక్స్‌-రే క్రిస్టలోగ్రాఫర్‌. డీఎన్‌ఏ, ఆర్‌ఎన్‌ఏ, వివిధ వైరస్‌లు, బొగ్గు - గ్రాఫైట్‌ అణు నిర్మాణాలను తెలుసుకోవడంపై పరిశోధనలు చేశారు. డీఎన్‌ఏ డబుల్‌ హెలికల్‌ నిర్మాణాన్ని కనుక్కోవడంలో రోసలిండ్‌ విశేష కృషి చేశారు. అయితే ఆ ఘనతను పొందడంలో మాత్రం వెనుకబడ్డారు. ఆ కాలంలో ఉన్న లింగ వివక్షే ఇందుకు కారణమని చాలామంది అభిప్రాయం. ఈ సంచలనాత్మక ఆవిష్కరణలో ఆమె పాత్ర ప్రపంచానికి తెలియడానికి చాలా సమయం పట్టింది. ఏప్రిల్‌ 16న రోసలిండ్‌ ఫ్రాంక్లిన్‌ వర్ధంతి సందర్భంగా ఆమె జీవితంలోని ముఖ్య విషయాల గురించి తెలుసుకుందాం..!

బాల్యం - వృత్తి జీవితం

రోసలిండ్‌ ఫ్రాంక్లిన్‌ 1920, జులై 25న లండన్‌లో జన్మించారు. ప్రారంభ విద్యను ససెక్స్‌లోని లిడోర్స్‌ స్కూల్‌ ఫర్‌ లేడీస్‌ అనే బోర్డింగ్‌ పాఠశాలలో పూర్తిచేశారు. సెకండరీ విద్య కోసం 1932లో లండన్‌లోని సెయింట్‌ పాల్స్‌ గర్ల్స్‌ స్కూల్‌లో చేరారు. ఫిజిక్స్, కెమిస్ట్రీ బోధించే బాలికల పాఠశాలల్లో ఇది ఒకటి. ఇక్కడ విద్యను అభ్యసించే సమయంలోనే రోసలిండ్‌ సైన్స్‌ పట్ల ఆసక్తి పెంచుకున్నారు. 15ఏళ్ల వయసులో పెద్ద శాస్త్రవేత్త కావాలని నిశ్చయించుకున్నారు.
1938లో కేంబ్రిడ్జ్‌లోని న్యూన్‌హామ్‌ కాలేజీలో చేరారు. నేచురల్‌ సైన్సెస్‌ ట్రైపోస్‌ విభాగంలో రసాయనశాస్త్రాన్ని అభ్యసించారు. 1941లో పట్టభద్రురాలయ్యారు.

ముఖ్యమైన పరిశోధనలు..

1942-45 కాలంలో బొగ్గు సూక్ష్మ నిర్మాణాన్ని (microstructure of coal) అధ్యయనం చేశారు. అది ఒక అణు జల్లెడలా (molecular sieve) పనిచేస్తుందని, ఉష్ణోగ్రత ఆధారంగా నిర్దిష్ట పరిమాణంలో ఉన్న అణువులను దాని మీదుగా వెళ్లనిస్తుందని ఆమె కనుక్కున్నారు. పారిశ్రామిక ఇంధనం కోసం బొగ్గును మెరుగ్గా వర్గీకరించేందుకు ఇది వీలు కల్పించింది. ఆమె ఈ అంశంపై అయిదు పరిశోధనా పత్రాలు ప్రచురించారు.
1953లో ఎక్స్‌-రే క్రిస్టలోగ్రఫీ సాయంతో ఆమె టొబాకో మొజాయిక్‌ వైరస్‌ (టీఎంవీ) నిర్మాణంపై పరిశోధనలు చేసి, దాని నమూనాను రూపొందించారు. ఇది ప్రోటీన్లతో నిర్మితమైన పీపా ఆకారంలో ఉండే వైరస్‌ అని ఆమె నిర్ధారించారు.
రోసలిండ్‌ తన క్రిస్టలోగ్రఫీ నైపుణ్యాన్ని ఉపయోగించి డీఎన్‌ఏ నుంచి వైరస్‌లలోని ఆర్‌ఎన్‌ఏ నిర్మాణ పరిశోధన వైపు విస్తరించారు. సమీప పోలియో వైరస్‌ నిర్మాణం గురించి ఆమె పరిశోధనలు చేశారు.

చివరగా..

ఫ్రాంక్లిన్‌ పరిశోధనలు జెనెటిక్స్, మాలిక్యులర్‌ బయాలజీ అభివృద్ధికి ఎంతగానో దోహదం చేశాయి. తన ప్రయోగాలతో ఎంత పేరు సంపాదించినా ఇతర పురుష శాస్త్రవేత్తలతో పోలిస్తే ప్రభుత్వం, యూనివర్సిటీలు, ప్రభుత్వరంగ సంస్థల నుంచి తక్కువ గ్రాంట్‌ లభించేది. పని ప్రదేశంలోనూ ఆమె లింగవివక్షను ఎదుర్కొన్నారు. అవమానాలు, నిరుత్సాహపరిచే సంఘటనలు ఎదురైనా ఆమె తన లక్ష్యంవైపు ప్రయాణిస్తూనే ఉన్నారు. ఆమెకు 36ఏళ్ల వయసులో అండాశయ క్యాన్సర్‌ నిర్ధారణ అయ్యింది. అయినా ఆమె నిరాశ చెందకుండా తన పరిశోధనలపై దృష్టిసారించారు. చివరి వరకు ప్రయోగాలు చేస్తూనే 1958, ఏప్రిల్‌ 16న మరణించారు.

గత పరీక్షల్లో అడిగిన ప్రశ్నలు

1. ‘ఫొటో 51’ అనేది కింది దేని చిత్రాన్ని సూచిస్తుంది?

(సీడీఎస్‌ జనరల్‌ నాలెడ్జ్, 2024)

1) చంద్రుడిపై ఉన్న ఒక బిలం

2) డీఎన్‌ఏ అణువులు

3) కొవిడ్‌-19కి కారణమయ్యే వైరస్‌

4) సాధారణ జలుబుకు కారణమయ్యే వైరస్‌

సమాధానం: 2

2. డీఎన్‌ఏ డబుల్‌ హెలికల్‌ నిర్మాణాన్ని కనుక్కున్నది?

(69వ బీపీఎస్సీ ప్రిలిమ్స్, 2023)

1) జేమ్స్‌ వాట్సన్, ఫ్రాన్సిస్‌ క్రిక్‌

2) రోసలిండ్‌ ఫ్రాంక్లిన్, మారిస్‌ విల్కిన్స్‌

3) లైనస్‌ పౌలింగ్‌

4) గ్రెగర్‌ మెండల్‌

సమాధానం: 1

3. Who among the following shared the Nobel Prize in 1962 along with Francis Crick and James Watson for their discoveries concerning the molecular structure of nucleic acids?
(NDA, 2017)
1) Erwin Chargaff
2) Maurice Hugh Frederick Wilkins
3) Rosalind Franklin
4) Phoebus Levene
Ans: 2