ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్

రాబర్ట్‌ కోచ్‌

ఈయన జర్మనీకి చెందిన ప్రముఖ వైద్యుడు, సూక్ష్మజీవ శాస్త్రవేత్త. ఈయన కృషి ఫలితంగానే వ్యాధుల సూక్ష్మజీవి సిద్ధాంతం గణనీయంగా అభివృద్ధి చెందింది.

ఈయన జర్మనీకి చెందిన ప్రముఖ వైద్యుడు, సూక్ష్మజీవ శాస్త్రవేత్త. ఈయన కృషి ఫలితంగానే వ్యాధుల సూక్ష్మజీవి సిద్ధాంతం గణనీయంగా అభివృద్ధి చెందింది. ముఖ్యంగా అంటువ్యాధులపై పరిశోధనలు చేసి ‘కోచ్‌ ప్రతిపాదనల’ను (Koch’s postulates) ప్రవేశపెట్టారు. వీటిని నేటికీ వైద్య రంగంలో విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఈయన ఆంత్రాక్స్, క్షయ, కలరా వ్యాధులకు కారణమయ్యే కారకాలను గుర్తించారు. ఇది వైద్యశాస్త్రం, ఆరోగ్య రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పులకు కారణమైంది. ఆధునిక బ్యాక్టీరియాలజీ పితామహుడిగా (father of modern bacteriology) పేర్కొందిన రాబర్ట్‌ కోచ్‌ జీవితంలోని ముఖ్య విశేషాల గురించి తెలుసుకుందాం..!

బాల్యం - వృత్తి జీవితం

పూర్తి పేరు హెన్రిచ్‌ హెర్మన్‌ రాబర్ట్‌ కోచ్‌. 1843, డిసెంబరు 11న జర్మనీలోని క్లాస్టాల్‌లో జన్మించారు. 1848లో పాఠశాలలో చేరడానికి ముందే స్వయంగా చదవడం, రాయడం నేర్చుకున్నారు. క్లాస్టాల్‌లోని స్కూల్లో చదివారు. సైన్స్, గణితంలో విశేష ప్రతిభ కనబరచి మంచి విద్యార్థిగా పేరు తెచ్చుకున్నారు
1862లో నేచురల్‌ సైన్స్‌ (వృక్షశాస్త్రం, భౌతికశాస్త్రం, గణితం) అభ్యసించేందుకు గోటింగెన్‌ విశ్వవిదాయలయానికి వెళ్లారు. అయితే వైద్య విద్యను అభ్యసించాలనే కోరికతో మెడిసిన్‌కి మారారు. ప్రముఖ పాథాలజిస్ట్‌ ప్రొఫెసర్‌ ఫ్రెడ్రిక్‌ జాకబ్‌ హెన్లే మెంటార్‌షిప్‌లో ఆయన అనేక విషయాలు నేర్చుకున్నారు. హెన్లే వ్యాధులు సూక్ష్మజీవి సిద్ధాంతం గురించి అనేక పరిశోధనలు చేశారు. ఆయన ప్రభావంతోనే రాబర్ట్‌ బ్యాక్టీరియాలజీపై ఆసక్తి పెంచుకున్నారు. 1866లో పట్టభద్రుడయ్యారు.
వైద్య వృత్తి ప్రారంభించడానికి ముందు ఆయన రసాయనశాస్త్రం, క్లినికల్‌ మెడిసిన్‌ అభ్యసించేందుకు బెర్లిన్‌ వెళ్లారు. అక్కడ ప్రముఖ వైద్యుడు రుడాల్ఫ్‌ విర్కో వద్ద చేరి, అనేక విషయాలు తెలుసుకున్నారు.
తర్వాత జర్మనీలోని హాంబర్గ్‌ జనరల్‌ హాస్పిటల్‌లో సహాయకుడిగా చేరారు. 1867లో హానోవర్‌ సమీపంలోని లాంగెన్‌హానెన్‌ ఆసుపత్రిలో జూనియర్‌ వైద్యుడిగా సేవలందించారు.

కోచ్‌ ప్రతిపాదనలు (Koch’s postulates)

ఆంత్రాక్స్, క్షయ వ్యాధులపై రాబర్ట్‌ కోచ్‌ పరిశోధనలు చేసి 1890లో నాలుగు స్థిరమైన ప్రమాణాలు రూపొందించారు. వీటినే కోచ్‌ ప్రతిపాదనలు అంటారు. ఒక నిర్దిష్ట సూక్ష్మజీవికి, దాని వల్ల సంభవించే వ్యాధికి మధ్య కారక సంబంధాన్ని నిర్ధారించడానికి వీటిని ఉపయోగిస్తారు. అవి:

1. వ్యాధి సోకిన వ్యక్తుల్లో సూక్ష్మజీవిని గుర్తించాలి. అది ఆరోగ్యవంతుల్లో ఉండకూడదు.

2. వ్యాధి సోకిన అతిథేయి నుంచి సూక్ష్మజీవిని వేరుచేసి, కల్చర్‌ పద్ధతిలో పెంచాలి (grown in culture).

3. కల్చర్‌ పద్ధతిలో అభివృద్ధి చేసిన సూక్ష్మజీవిని ఆరోగ్యకరమైన మానవులు లేదా జంతువుల్లో ప్రవేశపెట్టినప్పుడు అది వ్యాధి కలిగించాలి.

4. వ్యాధి సోకిన మానవుడు/ జంతువుల నుంచి తిరిగి సూక్ష్మజీవిని వేరు చేసి, అది మునుపటి దానితో సమానంగా ఉందని నిర్ధారించాలి.

చివరగా..

మానవ ఆర్యోగం, అంటువ్యాధుల గురించి కోచ్‌ ఎన్నో పరిశోధనలు చేశారు. వ్యాధుల వ్యాప్తిని నివారించడంలో, పరిశుభ్రతపై ప్రజల వైఖరి మారేలా చేయడంలో ఆయన విధానాలు ఎంతగానో తోడ్పడ్డాయి. వ్యాధుల సూక్ష్మజీవి సిద్ధాంతానికి ప్రత్యక్ష రుజువులు అందించి, ప్రజారోగ్యానికి శాస్త్రీయ ఆధారాన్ని సృష్టించారు. అందుకే ఆయన్ను ప్రజారోగ్య మార్గదర్శిగానూ పరిగణిస్తారు. రాబర్ట్‌ కోచ్‌ 1910, మే 27న మరణించారు.

గత పరీక్షల్లో అడిగిన ప్రశ్నలు..

1. ఆధునిక బ్యాక్టీరియాలజీ పితామహుడు (father of modern bacteriology) అని కింది ఎవర్ని పేర్కొంటారు?(ఆర్‌పీఎఫ్‌ ఎస్‌ఐ, 2018)

1) వోన్‌ హట్టర్‌ 2) ఆర్‌. మిశ్రా

3) ఎడ్వర్డ్‌ జెన్నర్‌ 4) రాబర్ట్‌ కోచ్‌

సమాధానం: 4

2. మైకోబ్యాక్టీరియం ట్యూబర్‌క్యులోసిస్, విబ్రియో కలరేలను గుర్తించిన వారు?(ఎంపీ ఉమెన్‌ సూపర్‌వైజర్, 2017)

1) రాబర్ట్‌ కోచ్‌ 2) లూయిస్‌ పాశ్చర్‌

3) న్యూటన్‌ 4) ఐన్‌స్టీన్‌

సమాధానం: 1

3. Which of the following is not correctly matched?(UP LT Grade Teacher (Biology), 2018)

1) Har Gobind Khorana: Model of synthetic gene

2) Watson and Crick: Double-helix of DNA