మదర్‌ థెరిసా

ఈమె ఒక రోమన్‌ కాథలిక్‌ సన్యాసిని. తన జీవితాన్ని పేదలు, రోగులు, నిరుపేదల సేవకు అంకితం చేశారు. తన కరుణ, మానవత సేవలకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందారు. భారతదేశంలో ‘మిషనరీస్‌ ఆఫ్‌ ఛారిటీ’ స్థాపించిన మదర్‌ థెరిసా దాతృత్వ, నిస్వార్థ సేవలకు ప్రతీకగా నిలిచారు. ఈ కారణంగానే ఆమెకు నోబెల్‌ శాంతి బహుమతి లభించింది. ఆమె తన జీవితంలో ఎక్కువ భాగం బెంగాల్‌ (కలకత్తా)లో పనిచేశారు. ఆగస్టు 26న మదర్‌ థెరిసా జయంతి సందర్భంగా పోటీ పరీక్షల కోణంలో ఆమె జీవితంలోని ముఖ్య విశేషాలు తెలుసుకుందాం..!

• మదర్‌ అసలు పేరు అంజెజా గోంక్షే బొజాహుయు (Anjezë Gonxhe Bojaxhiu). 1910, ఆగస్టు 26న అప్పటి ఒట్టోన్‌ సామ్రాజ్యంలోని స్కోప్జే (ప్రస్తుత నార్త్‌ మాసిడోనియా రాజధాని)లో జన్మించారు. 12 ఏళ్ల వయసులో తన జీవితాన్ని పూర్తిగా మానవాళి సేవకు అంకితం చేయాలని నిర్ణయించుకున్నారు. 1929లో మతపరమైన శిక్షణ కోసం భారతదేశంలోని డార్జిలింగ్‌కు వచ్చారు. అక్కడే ఉపాధ్యాయురాలిగా పనిచేయడం ప్రారంభించారు.
• 1931, మే 24న ఆమె నన్‌గా మారి, తన పేరును థెరిసాగా మార్చుకున్నారు. అదే ఏడాది కలకత్తాలోని సెయింట్‌ మేరీస్‌ హైస్కూల్‌లో ఉపాధ్యాయురాలిగా చేరారు. జాగ్రఫీ, హిస్టరీ, కేటకిజం (క్రైస్తవం) బోధించేవారు. 1937, మే 14న లోరెటో ఆచారం ప్రకారం ‘మదర్‌’ బిరుదును స్వీకరించారు. అప్పటి నుంచి ఆమె పేరు మదర్‌ థెరిసాగా స్థిరపడింది. 1944లో ఆమె స్కూల్‌ ప్రధానోపాధ్యాయురాలు అయ్యారు. 1948 వరకు అందులోనే పనిచేశారు.
• కలకత్తాలో నివసించే ప్రజల దుర్భర పరిస్థితులు, పేదరికం మదర్‌ థెరిసాను కలవరపరిచాయి. 1943లో బెంగాల్‌లో తీవ్ర కరవు సంభవించింది. ఆహార కొరతతో లక్షలాదిమంది ప్రజలు మరణించారు. 1946, ఆగస్టు 16న మహమ్మద్‌ అలీ జిన్నా నాయకత్వంలోని ముస్లిం లీగ్‌ ‘డైరెక్ట్‌ యాక్షన్‌ డే’కి పిలుపు ఇచ్చింది. అప్పుడు జరిగిన ఘర్షణల్లో అనేకమంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఈ సంఘటనలు ఆమెలో ఆలోచన రేకెత్తించాయి.
• 1948లో సెయింట్‌ మేరీస్‌ హైస్కూల్‌లో ఉద్యోగాన్ని విడిచిపెట్టారు. పూర్తిగా ప్రజాసేవపైనే దృష్టి కేంద్రీకరించారు. మొదట కలకత్తాలోని మురికివాడల్లో సేవలు ప్రారంభించారు. భారత పౌరసత్వం స్వీకరించారు. హోలీ సీ (వాటికన్‌ సిటీ) ఆమోదంతో 1950, అక్టోబరు 7న కలకత్తాలో ‘మిషనరీస్‌ ఆఫ్‌ ఛారిటీ’ని స్థాపించారు. ప్రారంభంలో ఈ సంస్థలో 12 మంది సభ్యులు ఉన్నారు.  

మిషనరీస్‌ ఆఫ్‌ ఛారిటీ

• ఇందులోని మహిళలు నీలి రంగు అంచుతో కూడిన తెల్ల చీర ధరించేవారు. కరుణ, వినయం, వివక్ష లేని సేవపై వీరు ప్రధానంగా దృష్టి సారించారు. ఈ సంస్థ ప్రపంచవ్యాప్తంగా మానవతా సంరక్షణకు, కరుణకు చిహ్నంగా నిలిచింది. 1965లో పోప్ పాల్‌ IV ఈ సంస్థను అంతర్జాతీయ మత కుటుంబంగా (International Religious Family) మారుస్తూ శాసనం చేశారు. 1969, మార్చి 29న ఇది అధికారిక అంతర్జాతీయ సంఘంగా మారింది.
• 1990 దశకం నాటికి 40కి పైగా దేశాలకు విస్తరించిన సంఘం, ప్రస్తుతం 138కి పైగా దేశాల్లో పనిచేస్తోంది. ప్రధాన కార్యాలయం కోల్‌కతాలో ఉంది. ప్రస్తుతం ఇందులోని కార్యకర్తలు ఆసియా, ఆఫ్రికా, లాటిన్‌ అమెరికాలోని అత్యంత నిరుపేదలకు సమర్థవంతమైన సాయం అందిస్తున్నారు. అలాగే అంటువ్యాధులు, కరవు లాంటివి సంభవించినప్పుడు శరణార్థులకు సాయం చేయడం, నిరాశ్రయులను ఆదుకోవడం, దీర్థకాలిక వ్యాధిగ్రస్థులను సంరక్షించడం లాంటివి చేపడతారు. 

గత పరీక్షల్లో అడిగిన ప్రశ్నలు

1. మదర్‌ థెరిసా ఎక్కడ జన్మించారు?

(ఓఎస్‌ఎస్‌ఎస్సీ ఆర్‌ఐ/ ఏఆర్‌ఐ, 2016)

1) చెకోస్లేవియా          2) జ్యూరిచ్‌

3) కోల్‌కతా             4) స్కోప్జే

సమాధానం: 4

2. ‘మిషనరీస్‌ ఆఫ్‌ ఛారిటీ’ని ఎవరు స్థాపించారు?

(డీడీఏ జేఎస్‌ఏ టైర్‌ 2, 2024)

1) మదర్‌ థెరిసా                  2) స్వామి చిన్మయానంద

3) సర్‌ సయ్యద్‌ అహ్మద్‌ ఖాన్‌        4) స్వామి వివేకానంద

సమాధానం: 1

3. మదర్‌ థెరిసా ఎప్పుడు జన్మించారు?

(ఎస్‌ఎస్‌సీ సీజీఎల్, 2019)

1) 1910, ఆగస్టు 26            2) 1907, మే 15

3) 1912, జనవరి 13            4) 1913, ఫిబ్రవరి 2

సమాధానం: 1

4. భారత ప్రభుత్వం కింది ఏ సంవత్సరంలో మదర్‌ థెరిసాను భారతరత్నతో సత్కరించింది?

(డీఎస్‌ఎస్‌ఎస్‌బీ జేఈ ఈఈ, 2019)

1) 1984       2) 1986       3) 1982       4) 1980

సమాధానం: 4

5. Mother Teresa won the Nobel Prize for peace in
(TNPSC Group 4, 2018)
1) 1799        2) 1899        3) 1979        4) 1976
Ans: 3
6. Mother Teresa was canonized by Pope Francis I on September 4, _____.
(RRB Group D, 2022)
1) 2014        2) 2018        3) 2012        4) 2016
Ans: 4
7. Which of the following freedom fighters is also known as 'Mother Teresa of Western Odisha'? 
(SSC CPO, 2025)
1) Parbati Giri         2) Rama Devi        
3) Sarala Devi        4) Annapurna Maharana
Ans: 1 
8. What was the original name of Mother Teresa?
(SSC CHSL, 2021)
1) Antonia Edvige Albina Maino    2) Antonio Guterres
3) Anjezë Gonxhe Bojaxhiu        4) Madeleine Slade
Ans: 3