ప్రపంచ ఆటిజం అవగాహన దినోత్సవం

పిల్లల్లో వయసుకు తగ్గట్లు మానసిక ఎదుగుదల లేకపోతే దాన్ని ఆటిజం (మందబుద్ధి)గా పేర్కొంటారు. దీన్నే ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్‌ డిజార్డర్‌ (ఏఎస్‌డీ) అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది జీవితాంతం ఉండే నాడీ సంబంధ రుగ్మత. ఈ వ్యాధి చిన్నతనంలోనే వ్యక్తమవుతుంది. చేసిన పనిని పదేపదే చేయడం, మాట్లాడటంలో తడబాటు, సామాజిక పరస్పర చర్యల్లో ఇబ్బందులు పడటం, స్పందించడంలో జాప్యం లాంటివి దీని లక్షణాలు. ప్రస్తుత కాలంలో దీని బారిన పడుతోన్న చిన్నారుల సంఖ్య నానాటికీ పెరుగుతోంది. ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్‌ డిజార్డర్‌ (ఏఎస్‌డీ) గురించి ప్రజల్లో అవగాహన కల్పించే లక్ష్యంతో ఏటా ఏప్రిల్‌ 2న ‘ప్రపంచ ఆటిజం అవగాహన దినోత్సవం’గా (World Autism Awareness Day) నిర్వహిస్తారు. ఈ వ్యాధితో బాధపడుతున్న వ్యక్తులను ఆదరించడం, వారి ప్రాథమిక హక్కులు - స్వేచ్ఛకు భంగం కలగకుండా తమలో ఒకరిగా భావించేలా చైతన్యపరచడం ఈ రోజు ముఖ్య ఉద్దేశం.

ఆటిజం అంటే?

• ఆటిజం అనేది నాడీ సంబంధ సమస్య. వీరిలో మెదడు అభివృద్ధి సరిగ్గా ఉండదు. అయితే ఇది మానసిక రుగ్మత కాదు. ఇది ప్రధానంగా భాష, సంభాషణ నైపుణ్యాల్లో సమస్యను కలిగిస్తుంది. ఒక వ్యక్తి జీవితంలోని మొదటి మూడు సంవత్సరాల్లోనే దీన్ని గుర్తించొచ్చు.
• పేరు పెట్టి పిలిచినా పలకకపోవడం, ఐ కాంటాక్ట్ లేకపోవడం, వారి వంక చూసి నవ్వినప్పుడు తిరిగి నవ్వకపోవడం మొదలైన సమస్యలు ఆటిజం ఉన్న పిల్లల్లో కనిపిస్తుంటాయి. ఇది అనేక లక్షణాలతో కూడి ఉంటుంది. అందుకే దీన్ని ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్‌ డిజార్డర్‌ (ఏఎస్‌డీ) అంటారు.
• ఇది రావడానికి గల కారణాన్ని కచ్చితంగా చెప్పలేం. జన్యు సంబంధ, పర్యావరణ అంశాలు ఈ సమస్యకు మూలమని శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయం.

గణాంకాలు..

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ) గణాంకాల ప్రకారం, 2026 నాటికి ఆటిజం విస్తృతి అధికంగానే ఉంది. ప్రాంతీయంగా అనేక వ్యత్యాసాలు ఉన్నప్పటికీ, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి వంద మంది పిల్లల్లో ఒకరు ఆటిజం సమస్యతో బాధపడుతున్నారు. అమెరికాలో ఎనిమిదేళ్ల వయసున్న పిల్లల్లో ప్రతి 31 మందిలో ఒకరికి ఇది ఉన్నట్లు డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ పేర్కొంది. సాధారణంగా అబ్బాయిల్లో దీని ప్రాబల్యం ఎక్కువగా ఉన్నట్లు వెల్లడించింది.

భారత్‌లో..

• 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, దేశవ్యాప్తంగా 2.68 కోట్ల (2.21%) మంది దివ్యాంగులు ఉన్నారు. అందులో 19 ఏళ్లలోపు వయసు ఉన్నవారు సుమారు 78,62,921 మంది ఉండగా, వారిలో 5,95,089 మందికి మేధో వైకల్యం ఉంది. భారత్‌లో ప్రతి 66 మంది పిల్లల్లో ఒకరు ఆటిజంతో బాధపడుతున్నారని ఈ సర్వే పేర్కొంది.
• ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం 2026, జనవరి నాటికి దేశంలో ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్‌ డిజార్డర్‌ (ఏఎస్‌డీ)తో బాధపడుతున్నవారి సంఖ్య దాదాపు 1.8 కోట్లు. రెండు నుంచి తొమ్మిదేళ్ల మధ్య వయసు పిల్లల్లో ప్రతి 65 మందిలో ఒకరు ఏఎస్‌డీతో ఉన్నారు. అమ్మాయిల కంటే అబ్బాయిల్లో ఆటిజం ఎక్కువగా నిర్ధారణ అవుతోంది. ఈ నిష్పత్తి 3 : 1గా ఉంది.

చారిత్రక నేపథ్యం:

2007లో ఐక్యరాజ్య సమితి (యూఎన్‌ఓ) జనరల్‌ అసెంబ్లీ ఏప్రిల్‌ 2న ‘ప్రపంచ ఆటిజం అవగాహన దినోత్సవం’గా జరుపుకోవాలని తీర్మానించింది. ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్‌ డిజార్డర్‌ (ఏఎస్‌డీ)పై అవగాహన కల్పించి, దీనితో బాధపడుతున్న వ్యక్తుల ప్రాథమిక హక్కులను కాపాడాలనే లక్ష్యంతో యూఎన్‌ఓ ఈ రోజును తీసుకొచ్చింది. 2008 నుంచి ప్రతి సంవత్సరం దీన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.

2026 నినాదం: Autism and Humanity – Every Life Has Value

గత పరీక్షల్లో అడిగిన ప్రశ్నలు

1. ప్రపంచ ఆటిజం అవగాహన దినోత్సవాన్ని ఏటా ఏ తేదీన నిర్వహిస్తారు?
 (డీఎస్‌ఎస్‌ఎస్‌బీ టీజీటీ (హిందీ), 2025)

1) ఏప్రిల్‌ 3       2) ఏప్రిల్‌ 5
3) ఏప్రిల్‌ 1       4) ఏప్రిల్‌ 2

సమాధానం: 4
2. ఐక్యరాజ్య సమితి జనరల్‌ అసెంబ్లీ కింది ఏ సంవత్సరంలో ఏప్రిల్‌ 2న ప్రపంచ ఆటిజం అవగాహన దినోత్సవంగా జరుపుకోవాలని ప్రకటించింది?
(యూపీఎస్సీ సివిల్‌ సర్వీసెస్‌ ఎగ్జామ్‌ ప్రిలిమ్స్, 2011)

1) 2005   2) 2007
3) 2009   4) 2011

సమాధానం: 2

3. వికలాంగుల హక్కుల చట్టం, 2016 ప్రకారం, భారత్‌లో ఎన్ని రకాల వైకల్యాలను చట్టప్రకారం జాబితా చేశారు?
(యూజీసీ నెట్‌ పేపర్‌ 2, 2021)

1) 2   2) 15   3) 21  4) 27

సమాధానం: 3
4. ఆటిజం అంటే ఏమిటి?
(కేవీఎస్‌ టీజీటీ సోషల్‌ సైన్స్, 2023)

1) మెదడు అభివృద్ధి వైకల్యం

2) కండరాల రుగ్మత

3) ఇంద్రియ రుగ్మత

4) వినికిడి రుగ్మత

సమాధానం: 1

5. While the condition of Autism varies considerably, yet students with Autism are often good at
(CTET Paper 1, 2023)

1) maintaining eye contact for long

2) communicating with strangers

3) adjusting with frequent changes in their routine

4) retaining extensive factual information 

Ans: 4
6. Autism occurs mostly in:
(UGC NET (Education), 2023)

1) Infants           2) Adults
3) Pregnancy    4) Oldage

Ans: 1