అంతర్జాతీయ గణిత దినోత్సవం

గణితం అంటే కేవలం మార్కుల కోసం అభ్యాసం చేసే సబ్జెక్ట్‌ కాదు. ఇది చాలా విస్తృతమైంది. మానవ జీవితంలోని ప్రతి అంశం మ్యాథ్స్‌తో ముడిపడి ఉంటుంది. రోజువారీ జీవితంలో ఆర్థిక నిర్వహణ, కార్యాచరణ, సమస్య పరిష్కారం, తార్కిక ఆలోచన మెరుగుపరచుకోవడం లాంటి అనేక విషయాలు దీని ద్వారానే జరుగుతాయి. ప్రకృతిలో మనం చూసే ప్రతి వస్తువూ ఒక లెక్క, కొలత, పెరుగుదలను పాటిస్తూ ఉంటాయి. ఇవన్నీ గణితశాస్త్రంలో భాగాలే. ఇది మనకు ప్రపంచాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి సాయం చేయడమే కాక, చట్టూ ఉన్న సమస్యలను పరిష్కరించడంలో ఉపయోగపడుతుంది. విద్యార్థిగా దీన్ని నేర్చుకోవడం ఎంతో ఆసక్తికరంగా, సవాలుతో కూడి ఉంటుంది. విద్యారంగంలో, నిత్య జీవితంలో గణితం పోషించే పాత్రతోపాటు సైన్స్‌ అండ్‌ టెక్నాలజీ, ఇంజినీరింగ్, ఆర్థికశాస్త్రం లాంటి వివిధ రంగాల్లో మ్యాథ్స్‌ ఉపయోగాల గురించి ప్రజలకు తెలియజేసే లక్ష్యంతో ఏటా మార్చి 14న ‘అంతర్జాతీయ గణిత దినోత్సవం’గా (International Day of Mathematics) నిర్వహిస్తారు. దీన్నే ‘పై డే’ ( Pi Day) అని కూడా అంటారు. ఐక్యరాజ్యసమితి సుస్థిరాభివృద్ధి లక్ష్యాల సాధనలో గణితశాస్త్రం పోషించే ప్రాథమిక పాత్రను తెలియజేయడం ఈ రోజు ముఖ్య ఉద్దేశం. 

గణితం అంటే..?

• గణితాన్ని ఇంగ్లిష్‌లో మ్యాథమెటిక్స్‌ (Mathematics) అంటారు. ఇది Manthanein (నేర్చుకోవడం), techne (కళ లేదా సూక్ష్మపద్ధతి) అనే రెండు గ్రీకు పదాల కళయిక వల్ల ఏర్పడింది
• ప్రాచీన నాగరికతల్లో గణితం అభివృద్ధికి చెందిన చారిత్ర ఆధారాలు ఉన్నాయి. సుమేరియన్లు షష్ఠ్యంశమాన పద్ధతిని (Sexagesimal/ Base-60 System), బాబిలోనియన్‌లు సంఖ్యావాదాన్ని (Numerology) పేర్కొన్నారు. ఈజిప్టియన్లు వైశాల్య సమస్యలను (Area Problems), గ్రీకులు హేతువాద పద్ధతిలో (Rationalist Method) గణితాన్ని అభివృద్ధి పరిచారు. చైనా నాగరికత క్యాలెండర్‌ సమస్యలు, క్షేత్రమితిలను, సింధూ నాగరికత వేదాల్లో కాలగణనను పేర్కొన్నారు.
• ప్రాథమిక స్థాయిలో గణితం ఆచరణాత్మక ప్రాముఖ్యాన్ని కలిగి ఉంటుంది. 

‘పై (π)’ గురించి

• పై అనేది ప్రాథమిక గణిత స్థిరాంకం. ఇది వృత్తం చుట్టుకొలత, దాని వ్యాసానికి నిష్పత్తిని సూచిస్తుంది. ఇదొక కరణీయ సంఖ్య. అంటే అంతం, ఆవర్తితం కాని దశాంశ సంఖ్య
• దీన్ని ‘π’తో సూచిస్తారు.  ప్రాచీన గ్రీకు గణిత శాస్త్రవేత్త ఆర్కిమెడిస్‌ (క్రీ.పూ. 287-212) దీని విలువను 22/7 లేదా 3.14గా నిర్వచించారు.  అయితే స్విట్జర్లాండ్‌కు చెందిన గణిత శాస్త్రవేత్త లియోన్‌హార్డ్‌ యూలర్‌ (Leonhard Euler) 1737లో పై విలువను ఉపయోగించాకే దీనికి శాస్త్రీయ ఆమోదం దక్కింది
• పై చిహ్నం గ్రీకు పదమైన periphery (పరిధి) లేదా circumference (చుట్టుకొలత) నుంచి ఉద్భవించింది
• ‘పై’ అనే భావన బాబిలోన్, ఈజిప్ట్‌ పురాతన నాగరితకల కాలం నాటిది. అప్పట్లో వివిధ రేఖాగణిత, నిర్మాణ గణనలో దీన్ని ఉపయోగించారు. 

చారిత్రక నేపథ్యం

• అమెరికాకు చెందిన భౌతిక శాస్త్రవేత్త లేరీ షా 1988లో 3.14కు అనుగుణంగా మార్చి 14న మొదటిసారి ‘పై డే’ను నిర్వహించారు. 2009లో ఐక్యరాజ్య సమితి మార్చి 14ను అధికారికంగా ‘పై డే’గా ప్రకటించింది. 2019లో యునైటెడ్‌ నేషన్స్‌ ఎడ్యుకేషన్, సైంటిఫిక్‌ అండ్‌ కల్చరల్‌ ఆర్గనైజేషన్‌ (యునెస్కో) ఇదే రోజును అంతర్జాతీయ గణిత దినోత్సవంగా గుర్తించింది.
• మన దేశంలో డిసెంబరు 22న ‘నేషనల్‌ మ్యాథమెటిక్స్‌ డే’గా నిర్వహిస్తారు. భారత్‌కు చెందిన ప్రఖ్యాత గణిత శాస్త్రవేత్త శ్రీనివాస రామానుజన్‌ జయంతి సందర్భంగా ఈ రోజు జరుపుతారు
• 2026  అంతర్జాతీయ గణిత దినోత్సవం నినాదం: Mathematics and hope

గత పరీక్షల్లో అడిగిన ప్రశ్నలు

Q: భారతదేశంలో ‘పై (π)’ విలువను మొదటిసారి లెక్కించింది? (ఎస్‌ఎస్‌సీ ఎంటీఎస్, 2019)

1) బుధాయన          2) ఆర్యభట్ట

3) భాస్కరాచార్య        4) శ్రీధరాచార్య

సమాధానం: 2

Q: పై విలువను మొదట ఎవరు లెక్కించారు? (యూపీఎస్సీ కంబైన్డ్‌ స్టేట్‌ ఎగ్జామ్, 2024)

1) ఆర్యభట్ట          2) థేల్స్‌

3) పైథాగరస్‌         4) ఆర్కిమెడిస్‌ 

సమాధానం: 4

Q: అంతర్జాతీయ గణిత దినోత్సవాన్ని ఏ తేదీన నిర్వహిస్తారు? (టీఎస్‌ఎస్‌పీడీసీఎల్‌ జేఎల్‌ఎం, 2019)

1) మార్చి 14         2) నవంబరు 15

3) సెప్టెంబరు 9       4) ఆగస్టు 21

సమాధానం: 1

Q. Who invented zero in ancient mathematics? (MP Patwari, 2023), (ACC 121 CGAT, 2019)

1) Ban Bhatta

2) Arya Bhatta

3) Sushruta

4) Newton

Answer: 2

Q. When is National Mathematics Day celebrated every year? (MP Patwari, 2023), (Tripura TET 2016)

1) 21 December

2) 22 December

3) 23 December

4) 24 December

Answer: 2